Hải Phòng mới là thành phố trực thuộc trung ương được hợp từ hai đơn vị cũ: thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương, theo nghị quyết của Quốc hội năm 2025, hiệu lực từ 1/7/2025. Tên gọi chung là Hải Phòng, trung tâm hành chính đặt tại Hải Phòng cũ, không dời đi đâu. Toàn bộ Hải Dương cũ, từ vùng đồi phía bắc tới các cánh đồng giáp Hưng Yên, nay nằm trong ranh giới thành phố.
Thành phố mới cũng có hai đặc khu hải đảo là Cát Hải và Bạch Long Vĩ. Bài này đi qua những gì nằm trong Hải Phòng mới, cách nhận ra một địa chỉ cũ có thuộc thành phố hay không, việc cấp thành phố làm ở đâu, và những chỗ người ở hai đầu thành phố hay hiểu lệch về nhau.
Hải Phòng mới ghép từ những phần nào
Để hình dung nhanh, có thể chia Hải Phòng mới thành ba mảng theo nguồn gốc. Bảng chỉ nêu những gì có trong nghị quyết sắp xếp; số xã, phường của từng mảng bạn tra trong danh mục chính thức.
| Mảng | Trước 1/7/2025 | Sau 1/7/2025 |
|---|---|---|
| Hải Phòng cũ trên đất liền | Thành phố trực thuộc trung ương | Phần mang tên và là nơi đặt trung tâm hành chính |
| Hải Dương cũ | Tỉnh riêng, có thành phố Hải Dương là tỉnh lỵ | Thuộc Hải Phòng; không còn là một tỉnh |
| Cát Hải | Huyện đảo của Hải Phòng | Đặc khu thuộc Hải Phòng |
| Bạch Long Vĩ | Huyện đảo của Hải Phòng | Đặc khu thuộc Hải Phòng |
Điểm cần nắm: cách nói "Hải Phòng" từ sau mốc 1/7/2025 bao trùm cả vùng mà trước đó người ta gọi là Hải Dương. Khi đọc một tài liệu, nhìn ngày tháng trước rồi mới hiểu chữ "Hải Phòng" trong đó rộng hay hẹp. Một bản tin viết năm 2024 nói về "Hải Phòng" không bao gồm vùng Hải Dương cũ; một văn bản năm 2026 thì có.
Hai đặc khu Cát Hải và Bạch Long Vĩ có bài riêng trong danh mục đặc khu hải đảo; ở đây chỉ cần nhớ chúng là đơn vị cùng cấp với xã, phường, thuộc Hải Phòng.
Trung tâm hành chính không đổi, nhưng thành phố dài ra về phía tây
Trong bảy tỉnh, thành có trung tâm hành chính đặt ở nơi khác tên gọi, Hải Phòng không nằm trong số đó. Tên mới trùng với nơi đặt trụ sở, nên người ở Hải Phòng cũ gần như không phải đổi thói quen khi tìm cơ quan cấp thành phố. Phần thay đổi rơi vào người ở Hải Dương cũ: trước đây cơ quan cấp tỉnh của họ ở ngay thành phố Hải Dương, nay cơ quan cấp thành phố đặt tại Hải Phòng cũ.
Điều này nghe có vẻ bất tiện, nhưng cần đặt đúng chỗ. Theo nguyên tắc của mô hình chính quyền hai cấp, phần lớn thủ tục mà người dân hay làm, như chứng thực, hộ tịch, cư trú, nhiều việc về đất đai cấp cho hộ gia đình, được giải quyết ở xã, phường hoặc qua dịch vụ công trực tuyến. Việc thật sự phải lên cơ quan cấp thành phố ít hơn nhiều so với cảm giác ban đầu.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, một số sở, ngành có thể giữ bộ phận tiếp nhận hoặc cơ sở làm việc tại Hải Dương cũ. Đây là chuyện tổ chức nội bộ và có thể thay đổi, nên bạn không nên dựa vào lời kể. Trước khi đi, hãy xem thông báo trên kênh chính thức của UBND thành phố hoặc của chính sở cần làm việc về địa điểm tiếp nhận hiện hành.
Nhận ra một địa chỉ cũ có thuộc Hải Phòng mới hay không
Địa chỉ ghi tỉnh Hải Dương. Mọi địa chỉ ghi "tỉnh Hải Dương" trước 1/7/2025 nay thuộc Hải Phòng, không có ngoại lệ ở cấp tỉnh vì cả tỉnh được hợp vào. Phần cần tra là xã, phường mới: lấy tên xã, phường cũ trên giấy để đối chiếu với danh mục chính thức.
Địa chỉ ghi thành phố Hải Phòng trước mốc. Vẫn thuộc Hải Phòng. Tên các đơn vị cấp huyện cũ như Lê Chân, Hồng Bàng, Thuỷ Nguyên, An Dương không còn là cấp hành chính; xã, phường đã được sắp xếp lại.
Địa chỉ ghi huyện đảo Cát Hải hay Bạch Long Vĩ. Nay là đặc khu cùng tên thuộc Hải Phòng. Khi ghi địa chỉ, tên đặc khu đứng ở vị trí của xã, phường.
Địa chỉ ở vùng giáp ranh với Quảng Ninh, Hưng Yên hay Bắc Ninh. Ranh giới giữa Hải Phòng mới với các tỉnh này đi theo ranh giới cấp tỉnh cũ của Hải Phòng và Hải Dương. Nếu giấy cũ ghi tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh hay Quảng Ninh thì địa chỉ đó không thuộc Hải Phòng, dù khoảng cách chỉ vài cây số.
Địa chỉ chỉ có tên quen gọi. Những cách nói như "dưới Kiến An", "trên Chí Linh", "ở Kinh Môn" là tên đơn vị cũ hoặc tên vùng. Muốn ghi giấy tờ, bạn phải quy ra xã, phường mới bằng danh mục chính thức, không suy theo tên gọi.
Hải Phòng nay trải từ đảo xa bờ tới vùng đồi trung du
Trước mốc 1/7/2025, nói tới Hải Phòng là nói tới một thành phố cảng: bến tàu, cửa sông, khu công nghiệp ven biển, những làng chài và hai huyện đảo. Hải Dương cũ thì mang dáng một tỉnh đồng bằng nội địa, có vùng đồi núi thấp ở phía bắc, nhiều làng nghề, nhiều cánh đồng lúa và vườn vải, vườn rau màu. Ghép hai mảnh lại, Hải Phòng mới trở thành một thành phố trải từ đảo xa ngoài khơi qua cửa biển, đồng bằng, tới vùng đồi giáp Bắc Ninh và Quảng Ninh.
Với người làm việc liên quan đến địa lý, đây là điểm cần sửa trong đầu: các câu như "Hải Phòng không có đồi núi" hay "Hải Phòng là thành phố thuần biển" không còn đúng với ranh giới mới. Ngược lại, nói "Hải Dương không có biển" thì vẫn đúng về vùng đất, chỉ là Hải Dương không còn là tên tỉnh để đặt câu như vậy.
Về văn hoá và đời sống, hai vùng vẫn giữ nếp riêng. Người vùng Hải Dương cũ vẫn gọi mình theo quê cũ, vẫn nói tới bánh gai, bánh đậu xanh, tới những ngôi chùa, đền trên núi như một phần của quê hương. Không có lý do gì để coi việc nhập về Hải Phòng là xoá đi những thứ đó; nó chỉ đổi tầng hành chính phía trên.
Hải Phòng mới giáp những tỉnh nào
Vì cả hai đơn vị cũ được hợp trọn, ranh giới bên ngoài của Hải Phòng mới chính là đường bao chung của Hải Phòng cũ và Hải Dương cũ. Đi theo chiều kim đồng hồ từ phía biển, thành phố giáp Quảng Ninh ở phía bắc và đông bắc; Quảng Ninh là tỉnh giữ nguyên, không đổi tên. Ở phía tây bắc, vùng đồi của Hải Dương cũ giáp Bắc Giang cũ, mà Bắc Giang cũ nay thuộc Bắc Ninh mới; phía tây, Hải Dương cũ giáp Bắc Ninh cũ, cũng thuộc Bắc Ninh mới. Như vậy cả hai mặt tây bắc và tây của thành phố đều chạm cùng một tỉnh mới là Bắc Ninh.
Phía tây nam, Hải Dương cũ giáp Hưng Yên cũ; phía nam, Hải Phòng cũ giáp Thái Bình cũ qua dòng sông. Hai vùng này nay đều thuộc Hưng Yên mới. Kết quả là Hải Phòng mới chỉ còn ba tỉnh láng giềng trên đất liền: Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hưng Yên, ít hơn so với tổng số láng giềng của hai đơn vị cũ cộng lại.
Biết láng giềng mới có ích hơn bạn tưởng. Người buôn bán qua lại giữa hai bờ sông giáp Thái Bình cũ nay ghi bên kia là Hưng Yên; tài xế chở hàng từ vùng Chí Linh cũ sang các khu công nghiệp phía Bắc Giang cũ nay ghi điểm đến là Bắc Ninh. Đọc tên tỉnh trên giấy tờ vận chuyển mà vẫn hình dung theo bản đồ cũ là nguồn gốc của khá nhiều phiếu gửi sai trong năm đầu.
Những chỗ người hai đầu thành phố hay hiểu lệch
Trong năm đầu sau sắp xếp, có vài kiểu nhầm lặp đi lặp lại. Biết trước giúp bạn đỡ mất công giải thích:
- Tưởng thành phố Hải Dương vẫn còn là một cấp riêng. Thành phố Hải Dương trước đây là đơn vị cấp huyện; từ 1/7/2025 cấp huyện không còn, nên không còn "thành phố Hải Dương" như một tầng trong địa chỉ. Khu đô thị đó nay chia thành các phường mới thuộc Hải Phòng.
- Tưởng trung tâm hành chính chia đôi. Nghị quyết xác định trung tâm hành chính của Hải Phòng mới đặt tại Hải Phòng cũ. Nếu bạn thấy một cơ quan còn làm việc ở Hải Dương cũ, đó là cơ sở làm việc hoặc điểm tiếp nhận, không phải trụ sở chính của thành phố.
- Tưởng đổi tên thành phố thì đổi luôn tên quê. Quê quán là chuyện của giấy tờ cá nhân và có hướng dẫn riêng ở trang về thủ tục sau sáp nhập; trong giao tiếp, nói "quê Hải Dương" vẫn hoàn toàn bình thường.
- Tưởng cả vùng ven biển Quảng Ninh hay Thái Bình cũng về Hải Phòng. Không. Quảng Ninh giữ nguyên, còn Thái Bình cũ nay thuộc Hưng Yên.
- Tưởng hai đặc khu là "xã đảo" như trước. Đặc khu là loại đơn vị riêng, cùng cấp với xã, phường, có tên gọi và cách ghi địa chỉ riêng.
Gợi ý cho cửa hàng, văn phòng có khách ở cả hai vùng
Nếu bạn quản lý danh sách khách hàng, nhà cung cấp hay học viên trải từ vùng Hải Phòng cũ sang Hải Dương cũ, một lần rà soát có thứ tự sẽ tránh được phiếu giao hàng sai và hồ sơ trả về:
- Lọc tất cả bản ghi có chữ "Hải Dương" ở ô tỉnh, đổi ô tỉnh thành "thành phố Hải Phòng" nhưng giữ lại tên xã, phường cũ ở một cột riêng.
- Với các bản ghi ghi Hải Phòng cũ, xoá tên quận, huyện khỏi ô cấp hành chính và chuyển nó sang cột ghi chú.
- Dùng danh mục đơn vị hành chính chính thức để điền xã, phường mới cho từng bản ghi; chỗ nào phường cũ chia đôi thì đánh dấu để hỏi lại khách.
- Gửi tin nhờ khách xác nhận địa chỉ mới thay vì tự suy, nhất là với khách ở vùng giáp ranh.
- Cập nhật địa chỉ của chính cửa hàng trên hoá đơn, biển hiệu, trang bán hàng theo hướng dẫn ở trang về thủ tục sau sáp nhập.
Đừng xoá hẳn tên cũ: giữ lại ở cột riêng giúp bạn đối chiếu hoá đơn, hợp đồng cũ và tìm lại khách khi họ chỉ nhớ địa chỉ theo cách gọi quen thuộc.
Câu hỏi thường gặp
Hải Phòng mới có phải vẫn là thành phố trực thuộc trung ương không?
Có. Hải Phòng mới là thành phố trực thuộc trung ương, được hợp từ thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương cũ theo nghị quyết của Quốc hội năm 2025, trung tâm hành chính đặt tại Hải Phòng cũ.
Người ở Hải Dương cũ làm việc với cơ quan cấp thành phố ở đâu?
Trụ sở cơ quan cấp thành phố đặt tại Hải Phòng cũ. Tuy vậy nhiều thủ tục thường ngày làm ở xã, phường hoặc trực tuyến, và một số sở có thể có điểm tiếp nhận ở vùng Hải Dương cũ. Bạn xem thông báo chính thức của UBND thành phố hoặc sở liên quan trước khi đi.
Hải Phòng mới có bao nhiêu xã, phường?
Bài này không nêu con số vì danh mục đơn vị hành chính có thể còn điều chỉnh và cần đọc từ nguồn chính thức. Bạn tra danh mục đơn vị hành chính của Nhà nước hoặc cổng thông tin của UBND thành phố để có số đúng tại thời điểm cần dùng.
Thuỷ Nguyên, Kiến An còn là quận, thành phố riêng không?
Không còn ở vị trí cấp huyện vì cấp này đã bỏ từ 1/7/2025. Các tên đó vẫn có thể dùng để chỉ vùng trong lời nói, còn địa chỉ hành chính dùng xã, phường mới theo danh mục chính thức.
Cát Hải và Bạch Long Vĩ có còn thuộc Hải Phòng không?
Có. Cả hai nay là đặc khu thuộc Hải Phòng. Bài riêng về từng đặc khu, gồm cách ghi địa chỉ và đi lại ra đảo theo nguyên tắc, nằm trong danh mục đặc khu hải đảo của trang này.
Tài liệu cũ ghi số liệu "Hải Phòng" có dùng được cho Hải Phòng mới không?
Không nên dùng thẳng. Số liệu ghi trước mốc chỉ phản ánh Hải Phòng cũ, chưa gồm Hải Dương cũ. Muốn có số của thành phố mới, bạn cần nguồn thống kê chính thức công bố theo ranh giới mới thay vì tự cộng.