Kon Tum cũ nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Theo nghị quyết của Quốc hội năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, toàn bộ tỉnh Kon Tum được hợp với Quảng Ngãi thành tỉnh Quảng Ngãi mới; trung tâm hành chính đặt tại trung tâm của Quảng Ngãi cũ, ở phía duyên hải. Kon Tum không ghép với Gia Lai như nhiều người đoán.
Bài này viết từ phía người ở vùng Kon Tum cũ: vì sao đáp án hay bị nhầm, láng giềng mới của vùng là ai, đi làm việc cấp tỉnh thế nào khi trụ sở ở bên kia dãy núi, và ghi địa chỉ làng, thôn ra sao. Hồ sơ tổng thể của tỉnh Quảng Ngãi mới nằm ở danh mục Duyên hải Nam Trung Bộ của trang; số dân, diện tích, số xã không nêu ở đây.
Câu trả lời và những gì đi kèm
Ở tầng tỉnh, mọi nơi thuộc Kon Tum trước ngày 1/7/2025 nay thuộc Quảng Ngãi. Không có phần nào tách sang Gia Lai hay tỉnh khác. Tầng huyện, gồm thành phố Kon Tum và các huyện như Đắk Glei, Ngọc Hồi, Đắk Tô, Sa Thầy, Kon Plông, Kon Rẫy, Đắk Hà, Tu Mơ Rông, Ia H'Drai, bị bỏ như trên toàn quốc.
Xã, phường được sắp xếp lại cùng lúc. Có tên cũ được giữ, có tên mới xuất hiện; cũng có nơi một xã cũ được chia cho nhiều đơn vị mới. Danh sách chính xác chỉ có trong danh mục đơn vị hành chính do cơ quan nhà nước công bố. Nếu bạn cần biết một làng cụ thể nay thuộc xã nào, cách chắc nhất là hỏi Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi đó.
Một chi tiết hay bị bỏ qua: thành phố Kon Tum trước đây là đơn vị cấp huyện. Từ ngày 1/7/2025, chữ "thành phố Kon Tum" không còn là một tầng trong địa chỉ hành chính. Tên Kon Tum có được giữ cho một phường hay không, bạn tra danh mục; trong đời sống, người ta vẫn nói "lên Kon Tum", "ở Kon Tum" như trước.
Vì sao rất nhiều người đoán Kon Tum về Gia Lai
Hai tỉnh từng là một. Sau năm 1975, Kon Tum và Gia Lai từng hợp thành tỉnh Gia Lai – Kon Tum, đến đầu thập niên 1990 mới tách ra. Ký ức ấy khiến nhiều người mặc định hai tỉnh sẽ về lại với nhau.
Địa lý và văn hoá gần gũi. Kon Tum và Gia Lai cùng ở bắc Tây Nguyên, nối với nhau bằng trục quốc lộ dọc cao nguyên, có nhiều nét văn hoá chung của các dân tộc bản địa như nhà rông, cồng chiêng, lễ hội mùa. Đi từ Kon Tum xuống Pleiku là một chặng quen thuộc.
Tên Quảng Ngãi gợi hình ảnh biển. Với nhiều người, Quảng Ngãi là tỉnh duyên hải, nên nghe "Kon Tum về Quảng Ngãi" thấy lạ. Thực tế Kon Tum cũ vốn giáp Quảng Ngãi cũ ở phía đông, qua vùng núi.
Gia Lai đã ghép với tỉnh khác. Theo nghị quyết năm 2025, Gia Lai cũ ghép với Bình Định cũ. Nhớ cặp này thì dễ loại trừ: Kon Tum không thể đồng thời đi với Gia Lai.
Láng giềng mới của vùng Kon Tum cũ
Ranh giới bên ngoài của Kon Tum cũ không đổi, nhưng các tỉnh bên kia ranh giới đã mang tên mới. Bảng dưới giúp người đi lại trong vùng hình dung đúng.
| Hướng | Trước 1/7/2025 | Từ 1/7/2025 |
|---|---|---|
| Phía bắc | Tỉnh Quảng Nam | TP Đà Nẵng (gồm Quảng Nam cũ) |
| Phía đông | Tỉnh Quảng Ngãi | Cùng một tỉnh: Quảng Ngãi |
| Phía nam | Tỉnh Gia Lai | Tỉnh Gia Lai (nay gồm Bình Định cũ) — tỉnh khác |
| Phía tây | Biên giới với hai nước láng giềng | Không đổi — vẫn là biên giới quốc gia |
Hệ quả thú vị: người ở vùng Kon Tum cũ đi lên phía bắc là sang địa phận TP Đà Nẵng, vì Quảng Nam cũ nay thuộc thành phố này. Đi xuống Pleiku vẫn là sang tỉnh khác, còn vượt núi về phía đông xuống tới biển lại là đi trong tỉnh mình.
Ở phía tây, vùng ngã ba biên giới quen gọi là ngã ba Đông Dương vẫn là điểm tiếp giáp với hai nước láng giềng. Quy định về khu vực biên giới không đổi chỉ vì tên tỉnh đổi; người từ nơi khác muốn đến đó nên tìm hiểu quy định hiện hành và hỏi chính quyền cấp xã trước.
Trụ sở tỉnh ở bên kia dãy núi
Trung tâm hành chính tỉnh Quảng Ngãi mới đặt tại trung tâm của Quảng Ngãi cũ, ở đồng bằng ven biển. Từ vùng Kon Tum cũ xuống đó phải vượt vùng núi phía đông, theo quốc lộ 24 qua đèo Violắc và vùng Măng Đen, một chặng đường đèo dài và nhiều khúc cua. Với người dân, đây là thay đổi lớn nhất về mặt đi lại.
Vì vậy, nguyên tắc "hỏi xã trước, nộp trực tuyến nếu được" càng quan trọng với vùng này. Phần lớn việc của người dân, từ hộ tịch, cư trú tới chứng thực, làm tại cấp xã, phường. Những việc cấp tỉnh cho phép nộp trực tuyến hoặc qua bưu chính thì nên dùng cách đó. Nếu bắt buộc có mặt, hỏi trước xem tỉnh có bố trí điểm tiếp nhận ở phía Kon Tum cũ không, theo thông báo chính thức mới nhất.
Mùa mưa ở vùng núi có thể làm đường đèo trơn trượt, sạt lở cục bộ. Khi buộc phải đi, bạn nên kiểm thông báo về tình hình giao thông, xuất phát sớm và không hẹn sát giờ. Một chuyến đi xuống trung tâm tỉnh mà thiếu giấy tờ là mất trọn một ngày.
Ghi địa chỉ làng, thôn ở vùng Kon Tum cũ
Ở vùng Kon Tum cũ, nhiều điểm dân cư được gọi là làng, với những tên quen như bắt đầu bằng Kon, Plei, Đăk theo tiếng các dân tộc bản địa, bên cạnh thôn và tổ dân phố. Đây là cấp dưới xã, không bị bỏ cùng cấp huyện. Trình tự gợi ý:
- Viết ra địa chỉ cũ đầy đủ: làng hoặc thôn; xã hoặc phường; huyện hoặc thành phố; tỉnh Kon Tum.
- Đổi tầng tỉnh thành Quảng Ngãi, bỏ tầng huyện — phần này luôn đúng.
- Tra xã, phường mới mà xã, phường cũ đã được sắp xếp vào, trong danh mục chính thức.
- Hỏi Uỷ ban nhân dân cấp xã xem tên làng, thôn của bạn có điều chỉnh không.
- Viết lại: làng hoặc thôn; xã hoặc phường mới; tỉnh Quảng Ngãi.
- Khi gửi hàng, thêm ghi chú chỉ đường theo mốc dễ thấy như nhà rông, trường học, cầu treo.
Tên làng tiếng dân tộc có nhiều cách viết khác nhau trên giấy tờ cũ. Khi nhập vào ứng dụng hay biểu mẫu, chép đúng cách viết trên giấy tờ gần nhất do cơ quan nhà nước cấp để việc tra cứu sau này khớp nhau.
Từ đỉnh núi cao ra tới đảo Lý Sơn: một tỉnh, nhiều cảnh
Tỉnh Quảng Ngãi mới trải từ vùng núi cao của Kon Tum cũ, quanh khối núi Ngọc Linh, qua cao nguyên và thung lũng, xuống đồng bằng ven sông Trà Khúc, ra tới bờ biển và đặc khu Lý Sơn ngoài khơi. Ít tỉnh nào có dải cảnh quan liền mạch như vậy trong một đơn vị hành chính.
Với người ở vùng Kon Tum cũ, chuyện cùng tỉnh với một hòn đảo là điều mới mẻ. Trên giấy tờ, Lý Sơn là đặc khu của Quảng Ngãi; trong đời sống, khoảng cách từ làng trên núi ra đảo vẫn là cả một hành trình gồm đường đèo, đường đồng bằng và đường biển. Chi tiết về đặc khu Lý Sơn có ở danh mục đặc khu hải đảo của trang.
Sự đa dạng ấy cũng nhắc người làm dịch vụ, giáo viên, cán bộ phụ trách cả tỉnh một điều: đừng dùng một khuôn chung cho mọi vùng. Mùa mưa, mùa khô, lịch nông vụ, phong tục và cả cách gọi tên nơi chốn ở vùng Kon Tum cũ khác hẳn vùng ven biển.
Tên quen gọi vẫn ở lại
Trong đời sống, người ta vẫn nói "lên Kon Tum", "về Ngọc Hồi", "đi Măng Đen", "ra ngã ba Đông Dương". Những tên này gắn với địa hình, với lịch sử và với ký ức của người dân, nên không biến mất chỉ vì tầng huyện bị bỏ. Tên sông Đăk Bla, tên núi Ngọc Linh, tên các làng cổ cũng giữ nguyên.
Sản vật của vùng như sâm Ngọc Linh hay cà phê vùng cao vẫn được người tiêu dùng nhận ra qua tên vùng truyền thống. Việc đổi tên tỉnh không buộc ai đổi tên sản phẩm; nếu sản phẩm có đăng ký riêng, việc cập nhật làm theo quy định của loại đăng ký đó.
Khi viết về vùng này sau năm 2025, cách ghi rõ ràng nhất là "vùng Kon Tum cũ, nay thuộc Quảng Ngãi". Cách ghi này vừa đúng hành chính, vừa giữ được hình dung của người đọc về một vùng cao nguyên quen thuộc.
Hiểu lầm hay gặp về Kon Tum cũ
"Kon Tum về Gia Lai như hồi trước năm 1991." Không. Kon Tum cũ thuộc Quảng Ngãi mới; Gia Lai cũ đi với Bình Định cũ.
"Trụ sở tỉnh đặt ở Kon Tum cho ở giữa." Không. Trung tâm hành chính Quảng Ngãi mới đặt tại trung tâm của Quảng Ngãi cũ.
"Kon Tum giờ thuộc Đà Nẵng vì giáp Quảng Nam." Không. Quảng Nam cũ thuộc TP Đà Nẵng, còn Kon Tum cũ thuộc Quảng Ngãi; hai vùng chỉ là láng giềng.
"Đã về tỉnh duyên hải thì Kon Tum hết là Tây Nguyên." Cách chia vùng địa lý, văn hoá không đổi máy móc theo ranh giới tỉnh. Vùng Kon Tum cũ vẫn là cao nguyên với buôn làng, nhà rông, cồng chiêng như trước.
"Bỏ huyện thì tên làng cũng mất." Không hẳn. Làng, thôn là điểm dân cư dưới cấp xã, không phải cấp huyện. Phần lớn vẫn giữ tên; nơi nào điều chỉnh, Uỷ ban nhân dân cấp xã sẽ thông báo cho người dân.
"Giấy tờ ghi tỉnh Kon Tum hết hiệu lực." Giấy tờ cấp trước 1/7/2025 không tự mất giá trị chỉ vì tên tỉnh đổi. Khi nào cần cập nhật tuỳ từng loại giấy; hướng dẫn chi tiết có ở trang về thủ tục sau sáp nhập.
Câu hỏi thường gặp
Kon Tum bây giờ thuộc tỉnh nào?
Kon Tum cũ nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Từ ngày 1/7/2025, theo nghị quyết của Quốc hội năm 2025, tỉnh Kon Tum và tỉnh Quảng Ngãi hợp thành tỉnh Quảng Ngãi mới, trung tâm hành chính đặt tại trung tâm của Quảng Ngãi cũ.
Kon Tum có sáp nhập với Gia Lai không?
Không. Dù hai tỉnh từng là một trước đầu thập niên 1990, lần sắp xếp năm 2025 đưa Kon Tum cũ vào Quảng Ngãi, còn Gia Lai cũ hợp với Bình Định cũ thành Gia Lai mới.
Thành phố Kon Tum còn không?
Không còn là thành phố thuộc tỉnh theo nghĩa hành chính, vì cấp huyện đã bỏ từ ngày 1/7/2025. Vùng Kon Tum cũ gồm các phường, xã thuộc tỉnh Quảng Ngãi; tên cụ thể bạn tra trong danh mục chính thức.
Người Kon Tum cũ làm thủ tục cấp tỉnh có phải xuống Quảng Ngãi không?
Chỉ với thủ tục cấp tỉnh bắt buộc có mặt. Phần lớn việc của người dân làm tại cấp xã hoặc nộp trực tuyến. Trước khi đi, kiểm thông báo chính thức xem tỉnh có điểm tiếp nhận ở phía Kon Tum cũ không.
Măng Đen nay thuộc tỉnh nào?
Măng Đen thuộc vùng Kon Tum cũ, nên nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Măng Đen có phải tên một xã mới hay không, phạm vi thế nào, bạn tra trong danh mục đơn vị hành chính chính thức.
Tỉnh Quảng Ngãi mới có đặc khu không?
Có. Lý Sơn là đặc khu thuộc tỉnh Quảng Ngãi, một trong 13 đặc khu hải đảo hình thành từ ngày 1/7/2025. Vì vậy tỉnh Quảng Ngãi mới vừa có vùng núi cao của Kon Tum cũ, vừa có đảo ngoài khơi.