KhuVuc.comKhu Vực
Duyên hải Nam Trung Bộ

Duyên hải Nam Trung Bộ sau sắp xếp 2025 còn những tỉnh nào: từ tám đơn vị cũ đến nay

Tám tỉnh, thành Duyên hải Nam Trung Bộ cũ nay chia vào sáu tỉnh, thành mới. Ai còn giữ tên, ai nhập lên cao nguyên, đọc tài liệu cũ về vùng thế nào.

Aerial view of a long sandy coastline in south central Vietnam with a coastal highway and green mountains inland, tiny vehicles, soft late afternoon haze

Theo cách chia vùng quen dùng trước năm 2025, Duyên hải Nam Trung Bộ gồm tám tỉnh, thành: Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận. Sau sắp xếp có hiệu lực từ 1/7/2025, tám đơn vị này nằm trong sáu tỉnh, thành mới: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà và Lâm Đồng.

Trong sáu đơn vị đó, chỉ ba giữ tên của một tỉnh ven biển cũ và có trung tâm hành chính ở vùng ven biển mang tên: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Khánh Hoà. Ba đơn vị còn lại mang tên tỉnh Tây Nguyên nhưng nay có thêm bờ biển: Gia Lai (gồm Bình Định cũ), Đắk Lắk (gồm Phú Yên cũ), Lâm Đồng (gồm Bình Thuận cũ). Bài này giải thích bức tranh đó và cách đọc các tài liệu cũ viết về "vùng Duyên hải Nam Trung Bộ".

Tám tỉnh, thành cũ nay ở đâu

Bảng sau đi từ bắc vào nam, theo thứ tự ven biển. Dữ kiện lấy theo nghị quyết của Quốc hội năm 2025 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Tỉnh, thành cũNay thuộcGhép cùngTrung tâm hành chính đơn vị mới
Đà NẵngThành phố Đà NẵngQuảng Nam cũTại Đà Nẵng cũ
Quảng NamThành phố Đà NẵngĐà Nẵng cũTại Đà Nẵng cũ
Quảng NgãiTỉnh Quảng NgãiKon Tum cũTại Quảng Ngãi cũ
Bình ĐịnhTỉnh Gia LaiGia Lai cũTại Quy Nhơn, Bình Định cũ
Phú YênTỉnh Đắk LắkĐắk Lắk cũTại Đắk Lắk cũ
Khánh HoàTỉnh Khánh HoàNinh Thuận cũTại Khánh Hoà cũ
Ninh ThuậnTỉnh Khánh HoàKhánh Hoà cũTại Khánh Hoà cũ
Bình ThuậnTỉnh Lâm ĐồngLâm Đồng cũ, Đắk Nông cũTại Lâm Đồng cũ

Điều đáng chú ý nhất là Gia Lai: trong 7 tỉnh có trung tâm hành chính đặt ở nơi khác tên, Gia Lai mới đặt trung tâm tại Quy Nhơn, tức ngay trên dải duyên hải. Đắk Lắk và Lâm Đồng thì đặt trung tâm tại tỉnh mang tên, trên cao nguyên.

Vì sao "vùng" không còn trùng khít với tỉnh

Trước đây, tám tỉnh, thành ven biển kể trên có một đặc điểm chung dễ nhận: tất cả đều trải từ biển vào chân dãy Trường Sơn, không tỉnh nào nằm trọn trên cao nguyên. Các tỉnh Tây Nguyên thì ngược lại, không tỉnh nào có biển. Ranh giới vùng vì vậy trùng với ranh giới tỉnh, rất dễ dạy, dễ học.

Lần sắp xếp năm 2025 ghép nhiều cặp tỉnh theo chiều đông – tây: một tỉnh ven biển với một tỉnh cao nguyên phía sau. Kết quả là bốn trong sáu đơn vị mới vắt qua cả dải ven biển lẫn cao nguyên, và ranh giới "vùng" theo nghĩa cũ cắt ngang qua giữa tỉnh. Hai đơn vị còn lại, Đà Nẵng và Khánh Hoà, ghép hai đơn vị ven biển cạnh nhau theo chiều bắc – nam. Quảng Ngãi mới có cả cao nguyên Kon Tum cũ; Gia Lai mới có cả bờ biển Bình Định cũ; Lâm Đồng mới có cả bờ biển Bình Thuận cũ.

Vì vậy, khi ai đó hỏi "Duyên hải Nam Trung Bộ bây giờ gồm những tỉnh nào", câu trả lời phụ thuộc vào việc người hỏi cần gì. Nếu cần một danh sách theo văn bản phân vùng chính thức, bạn phải tra văn bản quy hoạch vùng hiện hành, vì cách chia vùng có thể được điều chỉnh sau sắp xếp. Nếu chỉ cần biết dải bờ biển từ Đà Nẵng đến Lâm Đồng mới thuộc những đơn vị nào, bảng ở trên là đủ.

Bốn kiểu ghép tỉnh trong dải đất này

Thành phố trực thuộc trung ương nhận thêm một tỉnh. Đà Nẵng cũ hợp với Quảng Nam cũ, giữ tên và vị thế thành phố trực thuộc trung ương. Kết quả là một thành phố có cả vùng nông thôn, miền núi và biên giới.

Tỉnh ven biển nhận thêm tỉnh cao nguyên, giữ tên tỉnh ven biển. Quảng Ngãi cũ hợp với Kon Tum cũ, tên mới là Quảng Ngãi, trung tâm ở Quảng Ngãi cũ. Người cao nguyên đổi tên tỉnh trên địa chỉ.

Tỉnh cao nguyên nhận thêm tỉnh ven biển, giữ tên tỉnh cao nguyên. Gia Lai với Bình Định cũ, Đắk Lắk với Phú Yên cũ, Lâm Đồng với Bình Thuận cũ và Đắk Nông cũ. Ở kiểu này, người ven biển đổi tên tỉnh; riêng Gia Lai đặt trung tâm ở Quy Nhơn nên người cao nguyên mới là người hướng xuống biển khi làm việc cấp tỉnh.

Hai tỉnh ven biển ghép với nhau. Khánh Hoà cũ hợp với Ninh Thuận cũ, giữ tên Khánh Hoà, trung tâm ở Khánh Hoà cũ. Cùng với cặp Đà Nẵng – Quảng Nam, đây là trường hợp cả hai đơn vị cũ đều có biển; tỉnh mới không nhận thêm phần cao nguyên nào, nhưng vẫn có vùng núi phía tây của chính hai tỉnh cũ.

Cách dùng bốn kiểu này. Khi gặp một địa chỉ cũ ở dải bờ biển, bạn chỉ cần biết tỉnh cũ thuộc kiểu nào là đoán được người ở đó đang quen với tên mới nhanh hay chậm, và cần chú thích tên cũ đến mức nào khi giao tiếp.

Cách trang này chia mục và lý do

Trang chia 34 tỉnh, thành theo vùng chỉ để bạn tìm cho nhanh, không thay cho phân vùng chính thức. Mục Duyên hải Nam Trung Bộ đặt ba đơn vị: thành phố Đà Nẵng, tỉnh Quảng Ngãi, tỉnh Khánh Hoà, vì trung tâm hành chính của cả ba đều ở vùng ven biển và mang tên tỉnh ven biển cũ.

Ba tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng mới được đặt trong mục Tây Nguyên mở rộng ra biển. Gia Lai là trường hợp lưng chừng nhất, vì trung tâm hành chính ở Quy Nhơn; trang vẫn xếp vào mục Tây Nguyên để giữ cùng chỗ với tên tỉnh, và bài về Bình Định cũ, Phú Yên cũ, Bình Thuận cũ nằm ở đó.

Nếu bạn là người Bình Định cũ đang tìm hồ sơ quê mình, hãy sang mục Tây Nguyên mở rộng ra biển. Nếu bạn ở Quảng Nam, Kon Tum hay Ninh Thuận cũ, các bài trong mục này là chỗ bạn cần. Cách chia này có thể khác sách giáo khoa hay tài liệu của cơ quan khác; điều đó bình thường, miễn là tên tỉnh mới và tỉnh cũ ghép vào được ghi đúng.

Đọc tài liệu cũ viết về Duyên hải Nam Trung Bộ

Số liệu theo ranh giới cũ. Niên giám, báo cáo, sách giáo khoa trước năm 2025 thống kê theo tám tỉnh, thành cũ. Bạn đọc chúng theo đúng ranh giới lúc đó. Không nên tự cộng hai tỉnh cũ để ra "số của tỉnh mới", vì cách tính các chỉ tiêu khác nhau và có chỉ tiêu không cộng được.

Tên huyện, thành phố thuộc tỉnh. Tài liệu cũ nhắc Tam Kỳ, Quy Nhơn, Tuy Hoà, Nha Trang, Phan Rang, Phan Thiết như thành phố thuộc tỉnh. Từ 1/7/2025 chúng không còn là đơn vị cấp huyện; tên vẫn dùng như tên đô thị, tên vùng.

Bản đồ hành chính in trước 2025. Bản đồ cũ vẫn đúng về địa hình, sông núi, đường sá. Phần sai là ranh giới tỉnh, tên tỉnh và lớp ranh giới huyện. Khi dạy học hay làm tài liệu mới, nên dùng bản đồ đã cập nhật.

Tên vùng trong tên tổ chức. Nhiều cơ quan, hiệp hội, công ty dùng chữ "Nam Trung Bộ", "Duyên hải miền Trung" trong tên. Những tên đó không tự thay đổi theo sắp xếp tỉnh; đừng dựa vào tên tổ chức để suy ra địa bàn hoạt động.

Tài liệu viết rất sát ngày 1/7/2025. Một số bài viết trong năm 2025 dựa vào phương án đang thảo luận, có thể khác với nghị quyết cuối cùng. Khi gặp mâu thuẫn, ưu tiên văn bản chính thức đã có hiệu lực.

Từ bắc vào nam: nhớ dải bờ biển theo tên mới

Một cách nhớ dễ là đi dọc quốc lộ ven biển từ đèo Hải Vân trở vào và đọc tên tỉnh mới theo thứ tự gặp trên đường:

  • Thành phố Đà Nẵng: gồm Đà Nẵng cũ và toàn bộ Quảng Nam cũ, có đặc khu Hoàng Sa.
  • Tỉnh Quảng Ngãi: dải biển Quảng Ngãi cũ, phía sau là cao nguyên Kon Tum cũ, có đặc khu Lý Sơn.
  • Tỉnh Gia Lai: dải biển Bình Định cũ, trung tâm tại Quy Nhơn, phía sau là cao nguyên Gia Lai cũ.
  • Tỉnh Đắk Lắk: dải biển Phú Yên cũ, phía sau là cao nguyên Đắk Lắk cũ.
  • Tỉnh Khánh Hoà: dải biển Khánh Hoà cũ và Ninh Thuận cũ, có đặc khu Trường Sa.
  • Tỉnh Lâm Đồng: dải biển Bình Thuận cũ, phía sau là cao nguyên Lâm Đồng cũ và Đắk Nông cũ, có đặc khu Phú Quý.

Đi tiếp xuống phía nam là Thành phố Hồ Chí Minh mới, thuộc mục Đông Nam Bộ. Sáu cái tên trên, theo đúng thứ tự, là đủ để bạn không bao giờ nhầm một tỉnh cũ ven biển miền Trung sang tỉnh mới khác.

Câu hỏi hay gặp khi học và dạy về vùng này

Giáo viên địa lý và phụ huynh thường gặp tình huống sách cũ còn dùng mà đơn vị hành chính đã đổi. Cách xử lý hợp lý là dạy hai lớp song song: lớp tự nhiên và lớp hành chính. Lớp tự nhiên, gồm dải đồng bằng hẹp, các vũng vịnh, dãy núi chạy sát biển, không đổi. Lớp hành chính thì cập nhật theo tên mới và giải thích ngắn tỉnh cũ đã đi đâu.

Một câu hỏi học sinh hay đặt là vì sao Gia Lai có biển. Câu trả lời đơn giản: Gia Lai mới được hợp từ Gia Lai cũ và Bình Định cũ, nên có cả bờ biển của Bình Định. Tương tự với Đắk Lắk và Lâm Đồng. Không cần bàn vì sao chọn phương án nào; bài học chỉ cần học sinh đọc đúng bản đồ mới.

Với người đi làm, như nhân viên bán hàng, giao vận, chăm sóc khách hàng phụ trách khu vực miền Trung, cách nghĩ theo "vùng" cũ có thể làm sai tuyến. Khi chia địa bàn, bạn nên chia theo tỉnh mới rồi chia nhỏ theo xã, thay vì theo tên vùng chung chung.

Câu hỏi thường gặp

Duyên hải Nam Trung Bộ bây giờ chính thức gồm mấy tỉnh?

Cách chia vùng chính thức do văn bản quy hoạch quy định và có thể được điều chỉnh sau sắp xếp năm 2025. Trang này không khẳng định con số chính thức. Bạn nên tra văn bản quy hoạch vùng hiện hành; về địa lý, dải bờ biển cũ nay thuộc sáu tỉnh, thành.

Bình Định có còn thuộc Duyên hải Nam Trung Bộ không?

Bình Định cũ nay thuộc tỉnh Gia Lai, trung tâm hành chính đặt tại Quy Nhơn. Về địa lý tự nhiên, vùng đất đó vẫn là dải ven biển miền Trung; về hành chính, nó là một phần của tỉnh Gia Lai.

Vì sao Phú Yên nhập Đắk Lắk mà không nhập Khánh Hoà?

Phương án ghép tỉnh do nghị quyết của Quốc hội quyết định. Trang này ghi lại kết quả để bạn tra cứu, không bình luận lý do. Kết quả là Phú Yên cũ thuộc Đắk Lắk, Khánh Hoà ghép với Ninh Thuận cũ.

Đặc khu nào nằm ở dải bờ biển này?

Theo danh sách 13 đặc khu: Hoàng Sa thuộc Đà Nẵng, Lý Sơn thuộc Quảng Ngãi, Trường Sa thuộc Khánh Hoà, Phú Quý thuộc Lâm Đồng. Mỗi đặc khu có bài riêng trong mục đặc khu hải đảo.

Có thể dùng số liệu của tỉnh cũ để nói về tỉnh mới không?

Có thể trích số liệu tỉnh cũ nếu ghi rõ đó là số của tỉnh cũ trước năm 2025. Không nên tự cộng gộp thành số của tỉnh mới. Muốn số liệu tỉnh mới, bạn chờ cơ quan thống kê công bố theo ranh giới mới.

Học sinh nên nhớ tên tỉnh cũ hay tỉnh mới?

Nên nhớ tên tỉnh mới để dùng, và biết tỉnh cũ nào đã ghép vào để đọc được tài liệu cũ, giấy tờ của ông bà, cha mẹ. Nhớ theo dải bờ biển từ bắc vào nam là cách dễ nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138